Deel 3 Van Teheran naar Isfahan
Geplaatst op 15-02-11 om 20:46 door coincidence
Tja een beetje ambivalent om met mijn publicatie over mijn reis naar Iran door te gaan. Toen leek het daar nog redelijk rustig. Toch wil ik ook graag de mooie kant laten zien.
Jullie hebben deel 3 nog van me tegoed. Ik ben van al mijn foto's een diashow aan het maken die ik op Youtube zet. Die komt met deel 4 beschikbaar. Hoe leg ik een nomade uit wat vakantie is.
Deel 3
Op weg van Teheran naar Isfahan, geld wisselen, het grootste plein ter wereld, een waanzinnig mooie moskee, herdenking van de Martelaren uit de Iraans-Iraakse oorlog, de vrouw van de kalief.
Korte samenvatting van de vorige 2 delen.
Waarom ga je naar een land als Iran. Weinig toeristen (deel 1 ). De voorbereidingen wie gaan er mee en hoe besluit je om een 23 kilo zware rugzak mee te nemen.
(deel 2) Teheran is stil blijven staan qua materialisme maar valt alleszins mee.
Herstelpuntjes.
Ik heb het in deel 2 over realen als munteenheid dit moeten Rial zijn. Bij het inwonertal van Teheran geef ik aan dat het er 12 miljoen zijn, dat leek misschien wel zo maar het zijn er tussen de 6 en 7 miljoen. In mijn laatste publicatie beloof ik deel 4 . Maar eerst toch maar deel 3.
De vlucht van Teheran naar Isfahan.
We zitten te wachten op de luchthaven nadat onze bagage is ingecheckt. Huib, jong geleurd oud gedaan, is met zijn ballen in de weer. Drie tot vier stuks worden niet moeiteloos in de lucht gehouden. Dit frivool gedrag trekt de nodige aandacht van zowel kinderen als volwassenen. Kortom echte westerlingen in het buitenland. Ik vind het wel best zo. We wachten en uurtje waar Marie intussen de tickets voor Shiraz, waar we later naar toe gaan, op een latere vertrekdatum laat omzetten. Op tijd kunnen we aan boord. Spannend we zitten in een Tupolev, Russisch dus. Bij het interieur van het vliegtuig is minder plastic gebruikt dan bij westerse vliegtuigen gebruikelijk. Grof afgewerkt degelijk aluminium. Voor de rest ziet het er uit als een 727 van Boeing. Onwillekeurig gaan mijn gedachten uit naar de reputatie van dergelijke vliegtuigen. Lada, ook zoiets.
Daar waar er in Teheran in de stadsbussen sprake was van een separaat deel voor mannen en vrouwen, is dat hier achterwege gelaten. Islamitische regels hebben hier het veld moeten ruimen voor efficiency. We vliegen in noord westelijke richting.
Wat we zo beneden ons zien belooft niet veel goeds voor de tocht door de bergen die we gaan maken. Het plan is n.l. dat we na een bezoek van twee dagen aan Isfahan via de plaats Farzan een trektocht door de Shahr El Khord gaan maken waar de bekendste Bergketen de Zard Khu is. De tocht zal zo'n zes dagen duren waarbij we de genoemde bergketen zullen oversteken.
Woestijn en gaten in de grond.
We vliegen over een soort woestijn heen, veel zand. Ik denk een kwartier twintig minuten voordat we zullen landen zie ik beneden me van zo'n 10 km hoogte hele rijen gaten in de woestijn. Dit blijken een soort ventilatiegaten te zijn boven kanalen die eeuwen geleden door de plaatselijke bevolking zijn gegraven. Het is een soort waterleiding, de kanalen zijn geheel bekleed met steen of uitgehouwen in de rotsen maar altijd ondergronds. DE manier om verdamping van water tegen te gaan. De ontwikkelaars van het idee hebben in verschillende streken hun kunsten vertoond. Ik meen dat Discovery channel er een documentaire over gemaakt heeft.
Na dit interessante verschijnsel landen we even later in Isfahan. Het uitchecken gaat vlot. We verzamelen onze bagage.
Volg die taxi !
Buiten ronselen we een aantal taxi's. Eerst moet er een prijs worden onderhandeld. Overigens wordt de bagage je uit de handen gerukt. Een paar van ons maken gebruik van de diensten van een sjouwer. De vraagprijs drie- of vierduizend Rial belachelijk duur. Dat had niet meer dan 5000 mogen kosten blijkt later. De hele taxirit van een drie kwartier kost 20000. Het vliegveld ligt een stukje buiten de stad. Het loopt tegen zonsondergang. We hebben één probleem de taxi met Marie die weet waar we zijn moeten is ruimschoots vooruit. Niemand in onze taxi, waar we met z'n drieën inzitten, weet waar we zijn moeten. Geen nood onze taxi-chauffeur geeft wat extra gas en krijgt uiteindelijk na wat zigzaggen door het verkeer Marie weer in het vizier. Ze zou het moeten zijn. Achter een muur van plunjebalen moet ze zitten. De heren manoeuvreren naast elkaar weten vervolgens de naam van het hotel maar weten niet waar dat is.
Hotel Aria
Dat schiet op, we moeten naar het Aria Hotel. Niet het meest moderne Hotel en wederom een géén sterren hotel. Maar goed op luxe hadden we ook niet echt gerekend. Al hoewel het wel zuur was want ze hebben wel mooie hotels n.l. het Abassi.
We komen aan in het Aria en Marie 's vriend is er ook. Dit is Ali een taxichauffeur die zich als haar beschermer heeft opgeworpen. Hij blijkt over het begrip beschermen een héle ruime opvatting te hebben. Er is gerekend op twee personen per kamer. We delen ze in en hebben allemaal een riant uitzicht op straat.
Een beetje slonzige kamer met twee bedden een badkamer en een serre.
Briefing bloot en een schuifdeur.
We brengen onze spullen wat op orde en krijgen een briefing van Marie José.
Die briefing heeft plaats in een vertrek dat door zo'n schuifbare wand kan worden afgescheiden van de hal op de tweede verdieping. Ik heb de dames al een aantal maal hartgrondig horen kankeren over de hoofddoeken. Weet je wat denk ik , ik trek even de schuifdeur dicht dan kunnen we effe lekker westers ontkleed bij elkaar zitten. Zo gezegd zo gedaan de dames komen binnen en doen de overtollige kleding uit. Maar helaas de Iraanse Koerd die blijkbaar de opdracht heeft ons te verzorgen sleurt de wand weer open. Ik ook niet lullig doe hem even later weer dicht. Tevergeefs onze vriend is volhardend hij wil natuurlijk ook wel eens wat bloot zien. Maar dat feest gaat niet door. Met in gedachte alle verschrikkelijke verhalen over de gevolgen in Iran als je bloot laat zien gaan alle kledingsstukken weer aan.
Allereerst deelt Marie mee dat ze niet zoveel tijd heeft want ze moet haar visum verlengen. Vervolgens vraagt ze of we allemaal een deel van de boodschappen willen doen.
Dan het toeristische deel. Iedereen die de Lonely planet al bestudeerd heeft weet wat er te zien is. Het grootste plein ter wereld "waar heb ik dat meer gehoord" oude moskeeën, de bazar, de bruggen over de rivier de Zayandé. Onder de bruggen zijn hier en daar theehuizen met thee en waterpijpen.
We hebben bijna twee dagen de tijd om rond te kijken.
Vanavond zullen we een eerste voorzichtige blik werpen op Isfahan.
De naam Isfahan wordt op een aantal verschillende manieren geschreven Espahan Isfahan, Esphan, Isfahan. Ik zal nu verder Isfahan aanhouden. Immers één van onze Nederlandse schrijvers heeft een gedicht geschreven dat in Isfahan speelde "de tuinman en de dood". (P.N. van Eyck)
De moraal van dat verhaal is: dat niemand de dood kan ontlopen op het moment dat het je tijd is.
Eten in het Abassi.
We moeten eten scoren:
We kiezen voor westerse zekerheid.
We lopen de Madani street in westelijke richting af en na 200 meter zie je aan de overkant van de straat het Abassi .
Abassi was een één of ander verlicht despoot een aantal eeuwen terug. Helen Loday beschrijft dit uitgebreid in haar boek.
Het hotel is uiterst luxe het is zeker 100 bij 100 meter en opgetrokken uit witte natuursteen.
Het is in Oosterse stijl uitgevoerd - dat betekent veel typerende bogen - elk raam is zo uitgevoerd.
Binnen de hal in eenvoudige maar luxe uitvoering. Rode tapijten waar je tot je enkels inzakt.
We zoeken de eetzaal op. Die bestaat uit een grote hal van het formaat van een flinke sportzaal. Er hangen vele gigantische kroonluchters de wanden zijn voorzien van prachtige wandschilderingen.
In Teheran viel het al in de musea op dat je op de schilderingen veel mensen met Chinese en Indiase gelaatstrekken ziet. Het gevolg van veel verschillende bevolkingsgroepen die hier voor kortere of lange tijd op doortocht zijn geweest. Je ziet ook vandaag de dag op straat mensen met blond haar en blauwe ogen, Mongoloïde trekken Slavisch en India's. In het zuiden leven Negroïde stammen.
Goed ik zal mijn poging om historisch verantwoord tot dit soort wetenswaardigheden beperken en maar weer tot de orde van de vakantie overgaan.
Bier met een rietje.
We bestellen bier, Iraans bier, Benoush, dacht ik. De naam bier mag het eigenlijk niet hebben de alcohol heeft er naast gestaan. Iraniërs drinken het dan ook met een rietje. Het is goed voor verstokte alcoholisten die een vervanger zoeken.
Voor de rest is er Farzi Cola , Si Si en bronwater.
Te eten is er biefstuk, geitenvlees, vis en verder groenten komkommers, aubergine, salade in de vorm van peterselie, salie en andere kruiden.
We sluiten af met een Ijsje. Opvallend is dat er in de rest van de zaal nog een aantal groepen toeristen zitten, duidelijk te herkennen aan de frivole kleding. Daar waar wij, tenminste de dames, zich hullen in de verplichte donkere jurken vertoont de rest zich in witte en aanmerkelijk kortere jurken.
Na het eten gaan we nog even naar boven een soort vide op.
Je kunt dan over de binnenplaats uitkijken sfeervol verlicht zo groot als een voetbalveld.
Vijvers waterpartijen en ligstoelen. Aan de overkant steekt boven het dak van het hotel een koepel uit van een Moskee. Die ziet er prachtig uit. Die ga ik morgen eens van dichtbij bekijken.
Kamelenbot en Transfers.
Op de weg terug naar het hotel lopen we binnen bij een soort souvenirwinkel.
Deze verkoopt miniatuurtjes, dit zijn voor ons de eerste, we storten ons naar binnen.
Een paar van ons waren op de heenweg al naar binnen gelopen en hebben zich lopen verlekkeren.
Het zijn voortstellingen van jachtpartijen op leeuwen, gebaseerd op vertellingen uit eeuwenlange overleveringen, frivole vrouwenfiguren, schaars gekleed die weinig aan de verbeelding over laten. Er staan er tientallen. De maker van dit alles zit intussen rustig door te schilderen en laat de nieuwsgierige toeristen hun gang gaan.
Hij schildert op een plak kamelenbot met een éénharige penseel, de voorstelling. Vervolgens wordt het op een stuk textiel gelijmd en ingelijst achter een stukje glas. De lijst is een verhaal apart.
Weer uit stukken kamelenbot worden lange stengels gesneden van zo'n 30 à 40 cm. Die worden met gekleurde stukken hout, rood groen en geel en stukjes messing tot een stervormige bundel samen gelijmd. Hiervan zagen ze vervolgens dunne plakjes van een mm. Die worden weer op een houten lijst gelijmd waarbij alle punten weer in elkaar passen. Het ziet er prachtig uit. We worden er op gewezen dat er ook nep in de handel is. De nep bestaat uit plastic transfers die op hout geplakt worden. Als je het weet is het snel van echt te onderscheiden. Het is te onregelmatig en het past niet mooi of té mooi.
Na lang dubben, ik zal het de hele weg moeten meeslepen, besluit ik er één te kopen. Een vrouw spelend op een harp geschilderd als een pentekening. Melinda mijn vriendin speelt harp.
Het kost 20 $, op zich een hoop geld in Iran.
We gaan richting hotel maar voor het slapen gaan …...nemen Didi en ik eerst nog even de Holy Planet door voor de volgende dag.
Boodschappen scoren.
Didi en ik besluiten dat we de volgende dag met z'n tweeën Isfahan in gaan. Wij zullen kaas cerials en suiker kopen. Verder moeten we ook nog grote zakken scoren om straks op muildieren de spullen te kunnen vervoeren. De muildieren was een prettige verrassing die zouden mij later goed van pas komen.
We willen vanuit het hotel naar de grote moskee de "Masjed-é Emäam en naar de bazaar .
Het is eerst even oriënteren, GPS hebben we nog niet, maar via het Abassi hotel waarachter we gisteravond de koepel van de moskee konden zien komen we al snel bij de zuidelijke toegang van het immense Emäm Khomeini plein. Het plein is ruim 100 m lang en wordt aan alle zijden geflankeerd door een zuilengalerij met aan de ene kant in het zuiden de Moskee en met halverwege aan de lange westelijke zijde een paleis en het toeristeninformatiebureau en aan de oostelijke zijde het politiebureau.
Khomeini en Khatami
Bij het paleis zijn op een stellage immense portretten van Khomeini en Khatami opgehangen.
We zijn hier op de juiste dag - ze herdenken de gevallenen "hier martelaren " van de Iraans Iraakse oorlog.
De moskee torent hoog boven alles uit met zijn minaretten en gigantische koepel trekt deze direct de aandacht.
Voor het eerst wordt ik geconfronteerd met de pracht van de Islamitische kunstvormen in al haar schoonheid.
Ik heb de Aya Sofia in Istanbul en de Blauwe moskee in Cairo gezien. Die zijn beiden geweldig groot maar kennen niet de schoonheid die ik hier aantref. Vooral de buitenzijde is prachtig, de minaretten zijn voorzien van turkoois groen tegels. De geweldige koepel is eveneens afgezet met dergelijke tegels die weer voorzien van allerlei in goud uitgevoerde kaligrafieën.
De ingangen zijn voorzien van wat ze naar ik begrepen heb "stalactieten" noemen. In stuc uitgevoerde draperieën geheel belegd met tegeltjes.
Alles heeft een mooi diepblauwe kleur afgezet met een zachte kleur geel.
Deze tegels kom je overigens ook weer tegen in Portugal en Spanje.
De ingang is zo'n 20 meter hoog, je voelt je nietig. Het is een populair oord, de groep toeristen die we eerst in het Abassi zagen komen we hier ook weer tegen. Blijf uit de buurt want je schaamt je kapot. Korte broeken lawaaierig en uitgezakt.
Zodra je binnen bent en uit de buurt van de groepen toeristen daalt een weldadige stilte op ons neer.
Op de binnenplaats zijn ze bezig met de restauratie van de omgang. Verschil tussen mooi, oud en nieuw zie je haast niet. Na alle omzwervingen door alle gangen en poortjes komen we in de koepel. Hij is immens groot ik schat zo'n 30 m vanaf de grond tot aan het topje in het plafond en een meter of 50 in doorsnede. Als je in het midden gaat staan en daar zachtjes praat hoor je aan de randen duidelijk wat er wordt gezegd.
In het donker liggen tegen de oostelijke wand de mallen waarmee vermoedelijk de koepel is gebouwd.
Na daar een uur of twee rondgelopen te hebben en foto's gemaakt "twee rolletjes vol" komen Thomas en Marion nog tegen we moeten dit nog zien en dat nog zien vol enthousiasme.
We besluiten naar de Bazaar te lopen.
Deze bazaar is in tegenstelling tot die van Teheran , wat een samengeraapt rommeltje is, duidelijk authentieker. Alle gangen zijn voor zien van kruisgewelven.
Hij loopt eigenlijk rondom het gehele plein waar het kaartje van de Lonelyplanet eigenlijk alleen aan de noordoostkant spreekt van de Bazaar. Dat is inderdaad een wat uitgebreider stuk maar is zeker niet mooier dan al het andere om het plein.
Het souvenir gehalte is hoog. Overal koperwerk, tapijten en andere goedbedoelde rommel.
Ook komen we hier in ruime variatie allerlei “vrienden” tegen. Allemachtig prachtig en honderd achtentachtig. Please follow me and I show you tappich. Uiteindelijk laten wij ons meenemen door een zich als student voorstellende Nourali, student.
Tapijten
Hij neemt ons mee de bazar in hij zegt, in goed Engels, dat zijn vader tapijthandelaar is.
Hij laat ons eerst zien waar de wol gesponnen wordt tot draden en daarna naar de ververij. Een chemische ververij, de lucht is er niet te harden en slaat op je keel. Vol trots weet hij te melden verf uit Duitsland. Maar gelukkig hebben ze er ook nog een traditionele ververij. We komen een kleine ruimte in met een paar grote molenstenen. Hier worden de zaden vruchten en andere zaken die kleurstoffen afgeven vermalen. Het ruikt er heerlijk naar de vermalen planten e.d.
Dan hoe drijf je zoiets aan? Hij brengt ons naar een kelder waar de staak van de molenstenen er boven door het plafond steekt. In de vloer van de kelder is in een cirkel een geul uitgesleten.
Tja , geen elektromotoren beschikbaar dan maar een kameel onder de grond. Dat is nou weer een negatief puntje.
We gaan verder de bazar in, we komen in een donker hol, nadat mijn ogen aan het donker gewend zijn zie ik een prachtig schouwspel. Half blote mannen zwetend in de hitte van een vuur en kokend water, hangen strengen wol in het water waar ze rood gekleurd weer worden uitgehaald.
Het geheel straalt een mystieke sfeer uit.
Tapijten lijken hier niet te worden gemaakt, wel gerepareerd. We komen in een huis waar allemaal mannen op de grond zitten in kleermakerszit die bezig zijn tapijten te herstellen.
Ik ga op mijn buik op de grond liggen om foto’s van hun bezige handen te maken. Het herstellen gaat van het opnieuw aanbrengen van inslag tot opnieuw weven van delen.
Als er een stuk af is wordt met een vlijmscherp mes alles gelijkgeschoren en zie je er niets meer van.
En ja, je voelde hem al aankomen, naar de winkel van z’n pa oom of zoiets. Nourali had zijn geld weer verdiend en liet ons alleen achter in een tapijthal. De eigenaar sprak gelukkig goed Duits. Nadat we hem hadden uitgelegd dat we in Iran rond gaan lopen met rugzakken, waagde hij nog één poging, “tapijten naar ons opsturen”. Daar hebben we voor bedankt en stonden daarna snel weer buiten.
Er is nog meer te zien, koperslagers, we komen in een deel, ik meen de oostkant van de bazar, dat hoog en kaal is en er uitgebrand uit ziet.
Aan weerszijden zitten werkplaatsen waar zilver en koper bewerkt word. Van enorme ketels tot mooie theekannen. Alles wordt volgens het zelfde procedé uitgevoerd zoals ik het 40 jaar geleden heb geleerd. Hameren, uitgloeien, door verhitten en weer hameren. Al het koper wordt aan de binnenzijde vertind. Sommige ketels zijn zo groot dat het hulpje op een kruk moet gaan staan om die vast te houden. Intussen hamert de smid er lustig op los.
Na het bezoek aan dit openluchtmuseum moeten we onze boodschappen nog doen.
Wij moeten suiker hebben om uit te delen aan de nomaden, kaas en cerials.
Suiker als klonten van 3 kilo.
De suiker kost eerst wat moeite we zijn op zoek naar de Nederlandse pakken van 1 kilo. Dat gaat hier anders. Ze kristalliseren de suiker hier blijkbaar op een nadere manier. Het gaat in grote klonten van 2 à 3 kilo. In de wetenschap dat we muildieren hebben schaffen we een kilo of 10 aan. De kaas wordt moeilijker een schaars artikel uitenindelijke en paar kilo geiten/schapen kaas. Cerials , daarvoor kopen we moerbei, walnoten havermout en nog wat voedzame spullen. De anderen voegen hier nog melkpoeder, aubergines en augurken aan toe.
Verder nemen we nog een aantal liters water mee. Niet te veel want we verwachten water in de bergen dat we zuiveren met Hadex zilverjodide dat werkt goed. Ik heb geen darmproblemen gehad. Iedereen moet ook een deel van een maaltijd verzorgen. Ik kom op het lumineuze idee om custardvla mee te nemen. Daarover later meer.
We zijn al een tijdje op zoek naar zakken plastic zakken lijken ons niet geschikt na wat rondvragen in ons beste Arabisch, gelukkig spreken ze soms ook Engels, krijgen we de tip lege Suikerbalen te scoren. Dat zijn dezelfde zakken die ze bij ons bij de bouwmarkten alls grofvuilzakken verkopen. Uitstekend spul.
We ontmoeten elkaar uiteindelijk in de zuid oostelijke hoek van het plein. Onderweg daarnaar toe gaan we nog even onopvallend in het gras zitten vlakbij het podium met een stellage waarop twee meer dan levens grote portretten van Khomeini en Khatamie zijn geschilderd. Het blijkt een soort monument te zijn voor de gevallenen in de Irak/Iran oorlog. Er zijn toen miljoenen Iraniërs gesneuveld. Niet zo gek want de Iraniers hadden een leuk trucje om de mijnen op te ruimen, het verhaal gaat dat ze jongetjes de mijnen velden in stuurden. Er zitten gezinnen die hun broers vaders en kinderen herdenken.
We komen in gesprek, Engels, met een aantal families. Nederland kennen ze, de sociale voorzieningen kennen ze ook en ze weten dat het er veilig is. We krijgen al gauw vragen over Visa. Tijd voor ons om op te stappen en te gaan eten.
We komen de anderen tegen.
We showen trots onze gescoorde spullen van Suikerzak tot een immens grote theeketel en van augurken tot melkpoeder.
Alles gaat mee het restaurant in de zuidwestelijke hoek van het plein in. Hier eten we weer Oriëntaals, de vrouw van kalief, twee grote aubergines met geitenvlees. Een biertje er bij tenminste zoiets als buckler(maltbier) en gelukkig met een rietje.
Om een uur of 10 gaan we weer richting ons Aria hotel.
Voordat we naar bed gaan eerst nog even geld wisselen. We moeten voor onze trektocht de muildieren en gidsen en eten kunnen betalen.
Marie José betaalt dat uit de kas en wil 500 dollar wisselen. We gaan naar een echte geldwisselaar. Kregen wij zwart nog 8000 Rial voor een gulden nu zijn het nog maar 5000.
We verdelen het pak met geld over iedereen .
We duiken het bed in ons voorbereidend op de dingen die komen gaan. We gaan echt op avontuur “wat we gaan doen staat niet in de Holy Planet”, door de Zhard Khu samen met de Bakthiari.
Wat kan je verwachten in het volgende hoofdstuk:
Deel 4 hoe vertel ik een nomade wat vakantie is.
Op aspirines de 3500 m over, roverhoofdman, geweer, beroofd, yoghurt en ongelofelijk vriendelijke nomaden. De thee kwam uiteindelijk onze neus uit.
Jullie hebben deel 3 nog van me tegoed. Ik ben van al mijn foto's een diashow aan het maken die ik op Youtube zet. Die komt met deel 4 beschikbaar. Hoe leg ik een nomade uit wat vakantie is.
Deel 3
Op weg van Teheran naar Isfahan, geld wisselen, het grootste plein ter wereld, een waanzinnig mooie moskee, herdenking van de Martelaren uit de Iraans-Iraakse oorlog, de vrouw van de kalief.
Korte samenvatting van de vorige 2 delen.
Waarom ga je naar een land als Iran. Weinig toeristen (deel 1 ). De voorbereidingen wie gaan er mee en hoe besluit je om een 23 kilo zware rugzak mee te nemen.
(deel 2) Teheran is stil blijven staan qua materialisme maar valt alleszins mee.
Herstelpuntjes.
Ik heb het in deel 2 over realen als munteenheid dit moeten Rial zijn. Bij het inwonertal van Teheran geef ik aan dat het er 12 miljoen zijn, dat leek misschien wel zo maar het zijn er tussen de 6 en 7 miljoen. In mijn laatste publicatie beloof ik deel 4 . Maar eerst toch maar deel 3.
De vlucht van Teheran naar Isfahan.
We zitten te wachten op de luchthaven nadat onze bagage is ingecheckt. Huib, jong geleurd oud gedaan, is met zijn ballen in de weer. Drie tot vier stuks worden niet moeiteloos in de lucht gehouden. Dit frivool gedrag trekt de nodige aandacht van zowel kinderen als volwassenen. Kortom echte westerlingen in het buitenland. Ik vind het wel best zo. We wachten en uurtje waar Marie intussen de tickets voor Shiraz, waar we later naar toe gaan, op een latere vertrekdatum laat omzetten. Op tijd kunnen we aan boord. Spannend we zitten in een Tupolev, Russisch dus. Bij het interieur van het vliegtuig is minder plastic gebruikt dan bij westerse vliegtuigen gebruikelijk. Grof afgewerkt degelijk aluminium. Voor de rest ziet het er uit als een 727 van Boeing. Onwillekeurig gaan mijn gedachten uit naar de reputatie van dergelijke vliegtuigen. Lada, ook zoiets.
Daar waar er in Teheran in de stadsbussen sprake was van een separaat deel voor mannen en vrouwen, is dat hier achterwege gelaten. Islamitische regels hebben hier het veld moeten ruimen voor efficiency. We vliegen in noord westelijke richting.
Wat we zo beneden ons zien belooft niet veel goeds voor de tocht door de bergen die we gaan maken. Het plan is n.l. dat we na een bezoek van twee dagen aan Isfahan via de plaats Farzan een trektocht door de Shahr El Khord gaan maken waar de bekendste Bergketen de Zard Khu is. De tocht zal zo'n zes dagen duren waarbij we de genoemde bergketen zullen oversteken.
Woestijn en gaten in de grond.
We vliegen over een soort woestijn heen, veel zand. Ik denk een kwartier twintig minuten voordat we zullen landen zie ik beneden me van zo'n 10 km hoogte hele rijen gaten in de woestijn. Dit blijken een soort ventilatiegaten te zijn boven kanalen die eeuwen geleden door de plaatselijke bevolking zijn gegraven. Het is een soort waterleiding, de kanalen zijn geheel bekleed met steen of uitgehouwen in de rotsen maar altijd ondergronds. DE manier om verdamping van water tegen te gaan. De ontwikkelaars van het idee hebben in verschillende streken hun kunsten vertoond. Ik meen dat Discovery channel er een documentaire over gemaakt heeft.
Na dit interessante verschijnsel landen we even later in Isfahan. Het uitchecken gaat vlot. We verzamelen onze bagage.
Volg die taxi !
Buiten ronselen we een aantal taxi's. Eerst moet er een prijs worden onderhandeld. Overigens wordt de bagage je uit de handen gerukt. Een paar van ons maken gebruik van de diensten van een sjouwer. De vraagprijs drie- of vierduizend Rial belachelijk duur. Dat had niet meer dan 5000 mogen kosten blijkt later. De hele taxirit van een drie kwartier kost 20000. Het vliegveld ligt een stukje buiten de stad. Het loopt tegen zonsondergang. We hebben één probleem de taxi met Marie die weet waar we zijn moeten is ruimschoots vooruit. Niemand in onze taxi, waar we met z'n drieën inzitten, weet waar we zijn moeten. Geen nood onze taxi-chauffeur geeft wat extra gas en krijgt uiteindelijk na wat zigzaggen door het verkeer Marie weer in het vizier. Ze zou het moeten zijn. Achter een muur van plunjebalen moet ze zitten. De heren manoeuvreren naast elkaar weten vervolgens de naam van het hotel maar weten niet waar dat is.
Hotel Aria
Dat schiet op, we moeten naar het Aria Hotel. Niet het meest moderne Hotel en wederom een géén sterren hotel. Maar goed op luxe hadden we ook niet echt gerekend. Al hoewel het wel zuur was want ze hebben wel mooie hotels n.l. het Abassi.
We komen aan in het Aria en Marie 's vriend is er ook. Dit is Ali een taxichauffeur die zich als haar beschermer heeft opgeworpen. Hij blijkt over het begrip beschermen een héle ruime opvatting te hebben. Er is gerekend op twee personen per kamer. We delen ze in en hebben allemaal een riant uitzicht op straat.
Een beetje slonzige kamer met twee bedden een badkamer en een serre.
Briefing bloot en een schuifdeur.
We brengen onze spullen wat op orde en krijgen een briefing van Marie José.
Die briefing heeft plaats in een vertrek dat door zo'n schuifbare wand kan worden afgescheiden van de hal op de tweede verdieping. Ik heb de dames al een aantal maal hartgrondig horen kankeren over de hoofddoeken. Weet je wat denk ik , ik trek even de schuifdeur dicht dan kunnen we effe lekker westers ontkleed bij elkaar zitten. Zo gezegd zo gedaan de dames komen binnen en doen de overtollige kleding uit. Maar helaas de Iraanse Koerd die blijkbaar de opdracht heeft ons te verzorgen sleurt de wand weer open. Ik ook niet lullig doe hem even later weer dicht. Tevergeefs onze vriend is volhardend hij wil natuurlijk ook wel eens wat bloot zien. Maar dat feest gaat niet door. Met in gedachte alle verschrikkelijke verhalen over de gevolgen in Iran als je bloot laat zien gaan alle kledingsstukken weer aan.
Allereerst deelt Marie mee dat ze niet zoveel tijd heeft want ze moet haar visum verlengen. Vervolgens vraagt ze of we allemaal een deel van de boodschappen willen doen.
Dan het toeristische deel. Iedereen die de Lonely planet al bestudeerd heeft weet wat er te zien is. Het grootste plein ter wereld "waar heb ik dat meer gehoord" oude moskeeën, de bazar, de bruggen over de rivier de Zayandé. Onder de bruggen zijn hier en daar theehuizen met thee en waterpijpen.
We hebben bijna twee dagen de tijd om rond te kijken.
Vanavond zullen we een eerste voorzichtige blik werpen op Isfahan.
De naam Isfahan wordt op een aantal verschillende manieren geschreven Espahan Isfahan, Esphan, Isfahan. Ik zal nu verder Isfahan aanhouden. Immers één van onze Nederlandse schrijvers heeft een gedicht geschreven dat in Isfahan speelde "de tuinman en de dood". (P.N. van Eyck)
De moraal van dat verhaal is: dat niemand de dood kan ontlopen op het moment dat het je tijd is.
Eten in het Abassi.
We moeten eten scoren:
We kiezen voor westerse zekerheid.
We lopen de Madani street in westelijke richting af en na 200 meter zie je aan de overkant van de straat het Abassi .
Abassi was een één of ander verlicht despoot een aantal eeuwen terug. Helen Loday beschrijft dit uitgebreid in haar boek.
Het hotel is uiterst luxe het is zeker 100 bij 100 meter en opgetrokken uit witte natuursteen.
Het is in Oosterse stijl uitgevoerd - dat betekent veel typerende bogen - elk raam is zo uitgevoerd.
Binnen de hal in eenvoudige maar luxe uitvoering. Rode tapijten waar je tot je enkels inzakt.
We zoeken de eetzaal op. Die bestaat uit een grote hal van het formaat van een flinke sportzaal. Er hangen vele gigantische kroonluchters de wanden zijn voorzien van prachtige wandschilderingen.
In Teheran viel het al in de musea op dat je op de schilderingen veel mensen met Chinese en Indiase gelaatstrekken ziet. Het gevolg van veel verschillende bevolkingsgroepen die hier voor kortere of lange tijd op doortocht zijn geweest. Je ziet ook vandaag de dag op straat mensen met blond haar en blauwe ogen, Mongoloïde trekken Slavisch en India's. In het zuiden leven Negroïde stammen.
Goed ik zal mijn poging om historisch verantwoord tot dit soort wetenswaardigheden beperken en maar weer tot de orde van de vakantie overgaan.
Bier met een rietje.
We bestellen bier, Iraans bier, Benoush, dacht ik. De naam bier mag het eigenlijk niet hebben de alcohol heeft er naast gestaan. Iraniërs drinken het dan ook met een rietje. Het is goed voor verstokte alcoholisten die een vervanger zoeken.
Voor de rest is er Farzi Cola , Si Si en bronwater.
Te eten is er biefstuk, geitenvlees, vis en verder groenten komkommers, aubergine, salade in de vorm van peterselie, salie en andere kruiden.
We sluiten af met een Ijsje. Opvallend is dat er in de rest van de zaal nog een aantal groepen toeristen zitten, duidelijk te herkennen aan de frivole kleding. Daar waar wij, tenminste de dames, zich hullen in de verplichte donkere jurken vertoont de rest zich in witte en aanmerkelijk kortere jurken.
Na het eten gaan we nog even naar boven een soort vide op.
Je kunt dan over de binnenplaats uitkijken sfeervol verlicht zo groot als een voetbalveld.
Vijvers waterpartijen en ligstoelen. Aan de overkant steekt boven het dak van het hotel een koepel uit van een Moskee. Die ziet er prachtig uit. Die ga ik morgen eens van dichtbij bekijken.
Kamelenbot en Transfers.
Op de weg terug naar het hotel lopen we binnen bij een soort souvenirwinkel.
Deze verkoopt miniatuurtjes, dit zijn voor ons de eerste, we storten ons naar binnen.
Een paar van ons waren op de heenweg al naar binnen gelopen en hebben zich lopen verlekkeren.
Het zijn voortstellingen van jachtpartijen op leeuwen, gebaseerd op vertellingen uit eeuwenlange overleveringen, frivole vrouwenfiguren, schaars gekleed die weinig aan de verbeelding over laten. Er staan er tientallen. De maker van dit alles zit intussen rustig door te schilderen en laat de nieuwsgierige toeristen hun gang gaan.
Hij schildert op een plak kamelenbot met een éénharige penseel, de voorstelling. Vervolgens wordt het op een stuk textiel gelijmd en ingelijst achter een stukje glas. De lijst is een verhaal apart.
Weer uit stukken kamelenbot worden lange stengels gesneden van zo'n 30 à 40 cm. Die worden met gekleurde stukken hout, rood groen en geel en stukjes messing tot een stervormige bundel samen gelijmd. Hiervan zagen ze vervolgens dunne plakjes van een mm. Die worden weer op een houten lijst gelijmd waarbij alle punten weer in elkaar passen. Het ziet er prachtig uit. We worden er op gewezen dat er ook nep in de handel is. De nep bestaat uit plastic transfers die op hout geplakt worden. Als je het weet is het snel van echt te onderscheiden. Het is te onregelmatig en het past niet mooi of té mooi.
Na lang dubben, ik zal het de hele weg moeten meeslepen, besluit ik er één te kopen. Een vrouw spelend op een harp geschilderd als een pentekening. Melinda mijn vriendin speelt harp.
Het kost 20 $, op zich een hoop geld in Iran.
We gaan richting hotel maar voor het slapen gaan …...nemen Didi en ik eerst nog even de Holy Planet door voor de volgende dag.
Boodschappen scoren.
Didi en ik besluiten dat we de volgende dag met z'n tweeën Isfahan in gaan. Wij zullen kaas cerials en suiker kopen. Verder moeten we ook nog grote zakken scoren om straks op muildieren de spullen te kunnen vervoeren. De muildieren was een prettige verrassing die zouden mij later goed van pas komen.
We willen vanuit het hotel naar de grote moskee de "Masjed-é Emäam en naar de bazaar .
Het is eerst even oriënteren, GPS hebben we nog niet, maar via het Abassi hotel waarachter we gisteravond de koepel van de moskee konden zien komen we al snel bij de zuidelijke toegang van het immense Emäm Khomeini plein. Het plein is ruim 100 m lang en wordt aan alle zijden geflankeerd door een zuilengalerij met aan de ene kant in het zuiden de Moskee en met halverwege aan de lange westelijke zijde een paleis en het toeristeninformatiebureau en aan de oostelijke zijde het politiebureau.
Khomeini en Khatami
Bij het paleis zijn op een stellage immense portretten van Khomeini en Khatami opgehangen.
We zijn hier op de juiste dag - ze herdenken de gevallenen "hier martelaren " van de Iraans Iraakse oorlog.
De moskee torent hoog boven alles uit met zijn minaretten en gigantische koepel trekt deze direct de aandacht.
Voor het eerst wordt ik geconfronteerd met de pracht van de Islamitische kunstvormen in al haar schoonheid.
Ik heb de Aya Sofia in Istanbul en de Blauwe moskee in Cairo gezien. Die zijn beiden geweldig groot maar kennen niet de schoonheid die ik hier aantref. Vooral de buitenzijde is prachtig, de minaretten zijn voorzien van turkoois groen tegels. De geweldige koepel is eveneens afgezet met dergelijke tegels die weer voorzien van allerlei in goud uitgevoerde kaligrafieën.
De ingangen zijn voorzien van wat ze naar ik begrepen heb "stalactieten" noemen. In stuc uitgevoerde draperieën geheel belegd met tegeltjes.
Alles heeft een mooi diepblauwe kleur afgezet met een zachte kleur geel.
Deze tegels kom je overigens ook weer tegen in Portugal en Spanje.
De ingang is zo'n 20 meter hoog, je voelt je nietig. Het is een populair oord, de groep toeristen die we eerst in het Abassi zagen komen we hier ook weer tegen. Blijf uit de buurt want je schaamt je kapot. Korte broeken lawaaierig en uitgezakt.
Zodra je binnen bent en uit de buurt van de groepen toeristen daalt een weldadige stilte op ons neer.
Op de binnenplaats zijn ze bezig met de restauratie van de omgang. Verschil tussen mooi, oud en nieuw zie je haast niet. Na alle omzwervingen door alle gangen en poortjes komen we in de koepel. Hij is immens groot ik schat zo'n 30 m vanaf de grond tot aan het topje in het plafond en een meter of 50 in doorsnede. Als je in het midden gaat staan en daar zachtjes praat hoor je aan de randen duidelijk wat er wordt gezegd.
In het donker liggen tegen de oostelijke wand de mallen waarmee vermoedelijk de koepel is gebouwd.
Na daar een uur of twee rondgelopen te hebben en foto's gemaakt "twee rolletjes vol" komen Thomas en Marion nog tegen we moeten dit nog zien en dat nog zien vol enthousiasme.
We besluiten naar de Bazaar te lopen.
Deze bazaar is in tegenstelling tot die van Teheran , wat een samengeraapt rommeltje is, duidelijk authentieker. Alle gangen zijn voor zien van kruisgewelven.
Hij loopt eigenlijk rondom het gehele plein waar het kaartje van de Lonelyplanet eigenlijk alleen aan de noordoostkant spreekt van de Bazaar. Dat is inderdaad een wat uitgebreider stuk maar is zeker niet mooier dan al het andere om het plein.
Het souvenir gehalte is hoog. Overal koperwerk, tapijten en andere goedbedoelde rommel.
Ook komen we hier in ruime variatie allerlei “vrienden” tegen. Allemachtig prachtig en honderd achtentachtig. Please follow me and I show you tappich. Uiteindelijk laten wij ons meenemen door een zich als student voorstellende Nourali, student.
Tapijten
Hij neemt ons mee de bazar in hij zegt, in goed Engels, dat zijn vader tapijthandelaar is.
Hij laat ons eerst zien waar de wol gesponnen wordt tot draden en daarna naar de ververij. Een chemische ververij, de lucht is er niet te harden en slaat op je keel. Vol trots weet hij te melden verf uit Duitsland. Maar gelukkig hebben ze er ook nog een traditionele ververij. We komen een kleine ruimte in met een paar grote molenstenen. Hier worden de zaden vruchten en andere zaken die kleurstoffen afgeven vermalen. Het ruikt er heerlijk naar de vermalen planten e.d.
Dan hoe drijf je zoiets aan? Hij brengt ons naar een kelder waar de staak van de molenstenen er boven door het plafond steekt. In de vloer van de kelder is in een cirkel een geul uitgesleten.
Tja , geen elektromotoren beschikbaar dan maar een kameel onder de grond. Dat is nou weer een negatief puntje.
We gaan verder de bazar in, we komen in een donker hol, nadat mijn ogen aan het donker gewend zijn zie ik een prachtig schouwspel. Half blote mannen zwetend in de hitte van een vuur en kokend water, hangen strengen wol in het water waar ze rood gekleurd weer worden uitgehaald.
Het geheel straalt een mystieke sfeer uit.
Tapijten lijken hier niet te worden gemaakt, wel gerepareerd. We komen in een huis waar allemaal mannen op de grond zitten in kleermakerszit die bezig zijn tapijten te herstellen.
Ik ga op mijn buik op de grond liggen om foto’s van hun bezige handen te maken. Het herstellen gaat van het opnieuw aanbrengen van inslag tot opnieuw weven van delen.
Als er een stuk af is wordt met een vlijmscherp mes alles gelijkgeschoren en zie je er niets meer van.
En ja, je voelde hem al aankomen, naar de winkel van z’n pa oom of zoiets. Nourali had zijn geld weer verdiend en liet ons alleen achter in een tapijthal. De eigenaar sprak gelukkig goed Duits. Nadat we hem hadden uitgelegd dat we in Iran rond gaan lopen met rugzakken, waagde hij nog één poging, “tapijten naar ons opsturen”. Daar hebben we voor bedankt en stonden daarna snel weer buiten.
Er is nog meer te zien, koperslagers, we komen in een deel, ik meen de oostkant van de bazar, dat hoog en kaal is en er uitgebrand uit ziet.
Aan weerszijden zitten werkplaatsen waar zilver en koper bewerkt word. Van enorme ketels tot mooie theekannen. Alles wordt volgens het zelfde procedé uitgevoerd zoals ik het 40 jaar geleden heb geleerd. Hameren, uitgloeien, door verhitten en weer hameren. Al het koper wordt aan de binnenzijde vertind. Sommige ketels zijn zo groot dat het hulpje op een kruk moet gaan staan om die vast te houden. Intussen hamert de smid er lustig op los.
Na het bezoek aan dit openluchtmuseum moeten we onze boodschappen nog doen.
Wij moeten suiker hebben om uit te delen aan de nomaden, kaas en cerials.
Suiker als klonten van 3 kilo.
De suiker kost eerst wat moeite we zijn op zoek naar de Nederlandse pakken van 1 kilo. Dat gaat hier anders. Ze kristalliseren de suiker hier blijkbaar op een nadere manier. Het gaat in grote klonten van 2 à 3 kilo. In de wetenschap dat we muildieren hebben schaffen we een kilo of 10 aan. De kaas wordt moeilijker een schaars artikel uitenindelijke en paar kilo geiten/schapen kaas. Cerials , daarvoor kopen we moerbei, walnoten havermout en nog wat voedzame spullen. De anderen voegen hier nog melkpoeder, aubergines en augurken aan toe.
Verder nemen we nog een aantal liters water mee. Niet te veel want we verwachten water in de bergen dat we zuiveren met Hadex zilverjodide dat werkt goed. Ik heb geen darmproblemen gehad. Iedereen moet ook een deel van een maaltijd verzorgen. Ik kom op het lumineuze idee om custardvla mee te nemen. Daarover later meer.
We zijn al een tijdje op zoek naar zakken plastic zakken lijken ons niet geschikt na wat rondvragen in ons beste Arabisch, gelukkig spreken ze soms ook Engels, krijgen we de tip lege Suikerbalen te scoren. Dat zijn dezelfde zakken die ze bij ons bij de bouwmarkten alls grofvuilzakken verkopen. Uitstekend spul.
We ontmoeten elkaar uiteindelijk in de zuid oostelijke hoek van het plein. Onderweg daarnaar toe gaan we nog even onopvallend in het gras zitten vlakbij het podium met een stellage waarop twee meer dan levens grote portretten van Khomeini en Khatamie zijn geschilderd. Het blijkt een soort monument te zijn voor de gevallenen in de Irak/Iran oorlog. Er zijn toen miljoenen Iraniërs gesneuveld. Niet zo gek want de Iraniers hadden een leuk trucje om de mijnen op te ruimen, het verhaal gaat dat ze jongetjes de mijnen velden in stuurden. Er zitten gezinnen die hun broers vaders en kinderen herdenken.
We komen in gesprek, Engels, met een aantal families. Nederland kennen ze, de sociale voorzieningen kennen ze ook en ze weten dat het er veilig is. We krijgen al gauw vragen over Visa. Tijd voor ons om op te stappen en te gaan eten.
We komen de anderen tegen.
We showen trots onze gescoorde spullen van Suikerzak tot een immens grote theeketel en van augurken tot melkpoeder.
Alles gaat mee het restaurant in de zuidwestelijke hoek van het plein in. Hier eten we weer Oriëntaals, de vrouw van kalief, twee grote aubergines met geitenvlees. Een biertje er bij tenminste zoiets als buckler(maltbier) en gelukkig met een rietje.
Om een uur of 10 gaan we weer richting ons Aria hotel.
Voordat we naar bed gaan eerst nog even geld wisselen. We moeten voor onze trektocht de muildieren en gidsen en eten kunnen betalen.
Marie José betaalt dat uit de kas en wil 500 dollar wisselen. We gaan naar een echte geldwisselaar. Kregen wij zwart nog 8000 Rial voor een gulden nu zijn het nog maar 5000.
We verdelen het pak met geld over iedereen .
We duiken het bed in ons voorbereidend op de dingen die komen gaan. We gaan echt op avontuur “wat we gaan doen staat niet in de Holy Planet”, door de Zhard Khu samen met de Bakthiari.
Wat kan je verwachten in het volgende hoofdstuk:
Deel 4 hoe vertel ik een nomade wat vakantie is.
Op aspirines de 3500 m over, roverhoofdman, geweer, beroofd, yoghurt en ongelofelijk vriendelijke nomaden. De thee kwam uiteindelijk onze neus uit.
Alle reacties 0
