Column Anne-Jitske: massastilte

[anne-jitske]

Column Anne-Jitske: massastilte

Ken je een stilte, zo adembenemend, dat je adem stokt, je hartslag omhoog gaat en je je tranen bijna niet meer kunt bedwingen? Ken je deze intense stilte van een grote groep mensen bijeen?

"Ik ben net afgestudeerd", zei de vrouw naast me. "Ik mag dan wel wat ouder zijn, maar het studentenleven moet je toch echt eens hebben meegemaakt." Ik ben naast haar gaan zitten, want het plekje dat ik in de bus bemachtigd had, was niet zo comfortabel: op de één of andere manier had deze Vietnamese bus stoelen boven de wielen waarbij je met opgetrokken benen moest zitten. De vrouw, in de veertig met blond haar tot op haar schouders, was door heel Azië aan het reizen; van Nepal en India, door China en nu door Zuid-Oost Azië. We raakten aan de praat over het studentenleven. Immers, ik ging ook weer opnieuw studeren.

Normaal gesproken onderneem ik liever geen tour waarbij je in een bus zit vol met toeristen. Echter, soms kan het juist enorme indruk maken.

Ik ben in Hué, de meest spirituele stad van Vietnam, als ik besluit een tour door de demilitarized zone (DMZ) van Vietnam te doen. We zijn de laatsten die in de overvolle toeristenbus stappen en veel keuze om te zitten, is er niet meer. Ik ben dus naast de blonde vrouw gaan zitten en net als de andere toeristen in de bus, zijn we gezellig aan het kletsen. Dan volgt de eerste stop. We stoppen bij de Ho Chi Minh trail, aan het begin van deze lange snelweg vernoemd naar 'uncle Ho', een belangrijk revolutionair en politicus die diep in het hart van vele Vietnamezen zit. We lopen wat heen en weer, een paar kinderen willen gratis op de foto, en dat is het. Hierna rijden we langs 'Hamburger Hill', heuvel 937, die na de slag om deze heuvel door de Amerikanen haar naam heeft gekregen. Eén van de meest bloederige gevechten tussen de Amerikanen en Zuid-Vietnamezen tegen Noord-Vietnam. Dit was toch wel een stuk indrukwekkender. Echter, de tour zou nog veel indrukwekkender worden. (Foto's: Hamburger Hill en uitzicht bij Vinh Moc).

We komen aan bij de brug die centraal Vietnam scheidt met het noorden. Ook hier zijn de meest heftige gevechten geweest. Uiteraard zijn er Amerikaanse toeristen met ons mee en een oude Vietnamese man die bij de brug woont, stapt af op een oudere Amerikaanse man. "U bent hier zeker eerder geweest?", zei de vietnamees. "Ja, dat klopt", zei de amerikaan, "maar ik vocht aan de andere zijde", waarop de Vietnameze man met een glimlach van oor tot oor de hand vastpakte van de amerikaan en deze intents schudde en de amerikaan en diens omstanders zeer ontroerd deed staan.

We stoppen bij Vinh Moc, grotten waar Vietnamezen schuilden voor de bombardementen. De doorgang was zeer nauw en zelfs ik met mijn 1.60 meter stootte mij diverse malen. Ik kreeg het benauwd en wilde de gangen zo snel mogelijk verlaten. Onvoorstelbaar dat hier vele families hebben moeten schuilen om te overleven. Hèhè, we hebben de grot verlaten. Maar ongelovelijk wat ik nu zie: vele bootjes op het strand in een ontzettend mooi landschap. Een setting dat het opgelucht ademhalen vergemakkelijkt, maar tegelijkertijd zo'n contrast dat het wat mij betreft fungeert als een enorm pijnlijke reminder van wat er zich hier allemaal heeft afgespeeld.

We rijden verder en de stilte in de bus is aanzienlijk toegenomen. Hier en daar kletsen we verder over het onrecht in de wereld. We stoppen nog bij een oud Amerikaans kamp waar her en der nog munitie en tanks opgesteld staan. Wat een ontzettend mooie omgeving weer: een factor die het nu toch moeilijk maakt om je voor te stellen wat een hel het hier eens geweest moet zijn.

Dan volgt er nog een bezoek aan een museum, maar voordat we daar zijn, lopen we langs wat kraters, sporen van bombardementen. In het museum wordt het verhaal van de oorlog nog eens duidelijk verbeeld, voor zover het nog niet duidelijk was wat een gruwel het geweest is. Foto's van de effecten van Agent Orange, afschuwelijk veel doden en verminkingen. Foto's van martelwerktuigen. Zowel de Zuid-Vietnamezen en Amerikanen als de Noord-Vietnamezen zetten ontzettende horrorwerktuigen in. Ons 'Westerlingen' is vaak alleen het verhaal van de Amerikanen bekend, maar waar er twee vechten, zijn er meerdere verhalen. En dat wordt ons eens en te meer duidelijk. De slachtoffers die deze oorglog heeft gemaakt met alle gevolgen van dien, vind ik onbeschrijvelijk en mijn maag krimpt ineen, mijn adem stokt en ik voel me toch echt niet lekker worden.

We lopen naar buiten, zeggen niets, maar daar staat een Vietnameze man onderaan de trap die ons blanken allen één voor één een hand wil geven met een glimlach van oor tot oor. De lach ontbloot zijn tanden: duidelijk aangetast door Agent Orange. Gedrag overigens typerend voor de Vietnamezen.

We gaan weer 'huiswaarts' en rijden langs kraters en velden met mannen die veertig jaar na dato nog steeds met detectors bommen en mijnen aan het opsporen zijn. Maar in de bus hoor je niets meer. Er is een massastilte ontstaan waarbij ieders adem stokt, hartslag hoog is en tranen bedwongen worden.

Onderschrift: The American soldiers' panic at Lang Vay base. What's President Johnston thinking?"

Links bij deze column:
Wereldwijzer Vietnamforum

*Anne-Jitske is coördinator van de columns op Wereldwijzer. Daarnaast schrijft ze zelf columns over het forumbeheer van het Vietnam Reisforum op Wereldwijzer.

[HenrietteCB]

Leuk verhaal weer en goed geschreven!

[georgessiam]

Nou Anne dat heb je weeral prima gedaan,had het eerlijk gezegd niet anders van je verwacht!
Weet jij Anne,dat ik je Column 3x gelezen heb,normaal als ik iets lees dan gewoonlijk hou ik het bekeken naar paar zinnen,maar zoals ik het al heb gezegd lezen jou Column's heel lekker!
Kijk er al naar uit voor je volgende stukje,Anne!
groetjes,georges.

[anne-jitske]

O, dankjewel! *bloos*

Groetjes, Anne

[HenrietteCB]

Welverdiend!